Müzeyyen Senar Hayatı Ve Eserleri

Müzeyyen Senar 16 Temmuz 1918 yılında Bursa’da dünyaya geldi ve “Cumhuriyetin Divası” olarak da tanınır.

Müzeyyen Senar’ın küçük yaşlarda evlatlık  olarak verildiği de  iddia edilmektedir. Erkan Alemdaroğlu  iddialarına göre İnegöl’ün Hilmiye köyünde doğmuş ve asıl adı Zeliha Eren  olan Senar’ın anne adı  Fatma baba adı ise  Reşit’tir.

Müzeyyen Senar, müzik eğitimi almaya , Anadolu Musiki Cemiyeti’nde , udi Hayriye Hanımve  kemençe üstadı olan  Kemal Niyazi Seyhun Bey  gözetiminde başladı.

Güçlü bir ses tonuna  sahip olan bu kız çocuğunun şöhreti  yayıldıkça, hafız Sadettin Kaynak, Selahattin Pınar, Lemi Atlı, Mustafa Nafiz Irmak gibi devrin önemli üstatlarda ona ders verdi, zamanın beğenilen  şarkılarının yanında, kendi bestelerinin de öğretip söylemesine yardım etti..

Kemal Niyazi Bey ile beraber  İstanbul Radyosu’nda şarkılarını  söylemeye başlayan Müzeyyen Senar, Perşembe günleri severek izlenen program ile çok  geniş kitleleye ismini duyurdu.

Müzeyyen Senar’ı bu programda dinleyenden biri de , İstanbul’un en mühim müzikhollerinden birisi olan 10. Yıl Belvü Gazinosu’nunda  sahibi  olan İbrahim Dervişzâde de idi ve gazinonun 1933’te yaz döneminin yıldızlar programında  Senar’da yer aldı.Müzeyyen Senar, sonraki yıllarda da İstanbul’un diğer meşhur gazinolarında  sahne almaya başladı.

Senar’ın yeteneği, Cumhuriyet’imizin kurucusu ve Türk sanat müziğinin en  büyük hayranı olan  Atatürk’ün  ilgisini çekmiş ve Senar pekçok kez  huzurunda, özel meclislerinde şarkılar söylemiştir. 1936 ile1938 yıllarının arasında 5 defa Mustafa Kemal Atatürk’ün huzurunda konser veren Senar, ilk konserinide 19 Aralık 1936 yılında İstanbul Dolmabahçe Sarayı’nda vermişti.

Sonra Bursa Çelik Palas Oteli’nde konser vermiş olan Senar, 1937’de Mudanya Ege Vapuru Cumhuriyet Balosu’nda konser vermiştir.

Son konserini ise  1938 Haziran ayı içinde  Savarona Yatı’nda vermiş olan  Senar, Radi Dikici tarafından kaleme alınan Müzeyyen Senar Efsanesinde şöyle bahseder

‘O bir devdi, devirdi’ adlı kitapta Atatürk ile ilk karşılaşmasını “Sanki bana bir asır gibi gelen yolculuktan sonra saraya vardık.Girdiğimde bu zamana kadar görmediğim ihtişam adeta gözlerimi kör etti. Daha da şaşkın olmuştum. Yaveri takip ettik. Masanın kurulduğu salona girdiğim anda Atatürk’ü gördüm. Bir taraftan dizlerimin bağı çözülmüştü ama sanki uçuyor gibiydim. İçimden, ‘Müzeyyen bu Atatürk ve onu görüyorsun.Rüya mıydı acaba? diyordum. Hayır değildi. Atatürk’ü gördüğümde bayılacaktım… Yüzüne bakamadım.” diyerek anlatıyor. Müzeyyen Senar kitapta Atatürk’ün Rumeli türkülerinde kendisine eşlik ettiğini ve çok güzel zeybek oynadığını da belirtiyor.

1938’de Ankara Radyosu’nun ilk yayınlarına katılarak  1941’e kadar radyo aracılığıyla dinleyicileri ile buluşmaya devam etti. Ülkemizin ünlü gazinolarındaki başarılı sahne hayatı ve plak çalışmaları  ile Türk musikisine yeni bir  nefes getiren  Senar, son konserlerini 1983’de İstanbul’da Bebek Gazinosu’nda vermiştir. Bu tarihten itibaren sadece ender zamanlarda, müzikli özel toplantılara katılarak şarkılarını söylemiştir.

1998’de  MüzeyyenSenar ile Bir Ömre Bedel albümünü çıkardı. Bu albümde Sezen Aksu’dan Ajda Pekkan’a, Nükhet Duru’dan, Nilüfer’e Şebnem Ferah  ve Tarkan  gibi isimlerin yer aldığı bir çalışma yapmış ve son albümü olarakda En Son Okuduklarım 2001 Albümünü Yaptı. Senar 1998’de Devlet Sanatçısı seçilmiştir.

Müzeyyen Senar, 2004’de Sezen Aksu’nun düzenlediği ve sanatçı dostlarınında katılmış olduğu gecede 72.sanat yılını kutladı. İstanbul Cemil Topuzlu Harbiye Açıkhava Tiyatrosu’nda  verilen konserde  Senar’a sahnede Sezen Aksu Emel Sayın, Ajda Pekkan, Halit Kıvanç, Sibel Can, gibi ünlü isimler eşlik etmiştir.

Senar en  son konserini 5 Eylül 2006’da  İstanbul Sarayburnu Sepetçiler Kasrı’nda vermiştir. Olağanüstü bir performans gösteren sanatçıyı veda konserinde kızı Feraye, Adnan Şenses, Bülent Ersoy, Mediha Şen Sancakoğlu, Erol Evgin, Feriha Tunceli, Ahu Tuğba, Levent Yüksel gibi ünlü isimler yalnız bırakmayarak eşlik etti.

26 Eylül 2006’ daİ zmir’de evinde fenalaşan Senar  beyin enfarktüsü geçirmiş ve vücudunun sol kısmının  felç kaldığı  açıklanmıştır.Beyninde oluşan  kan pıhtılaşması sebebiyle  felç olan Senar’ın  hayatî tehlikesinin olmadığı  belirtildi. 2007 yılında İstanbul’da Darüşşafaka Rehabilitasyon Merkezinde Nisan ayının başına kadar tedavi görmeye devam etti..
.

Bodrum’da yaşayan kızı Feraye ve oğlu Ömer ile birlikte yaşamanı sürdüren sanatçı. 24 Şubat 2008 yılında kızı Feraye’nin annesi Müzeyyen Senar’ın sesini kaybettiğini açıklamıştır. Senar sesini kaybettiğini bilmemekteidi. 22 Temmuz 2008 yılında  sağlık durumunun iyi olduğu açıklananan Senar  Atatürk’ün en beğendiği icracılardan birisidir.

30 Ekim 2009 yılında öğrencisi Bülent Ersoy’un  Müzeyyen Senar’ın anısına  sanat hayatından  fotoğrafların bulunduğu Cumhuriyetin Divası: Müzeyyen Senar sergisi açılmıştır.

Istanbul’a geldiği zamandan sonra geçen  yıllarda Yesarî Asım Arsoy’la ve  Kemal Niyazi Seyhun’la  yaptığı çalışmalar kariyerinin gelişiminde önemli rol oynamıştır. Mustafa Kemal Atatürk’ün huzurunda şarkı söylemesi ve Atatürk’ün yaklaşımları, sanatçının genç yaştan itibaren çok değerli bir sanatçı olacağı konusunda yol gösterdi

Küçük yaşta geçirmiş olduğu  kekemelik,üslûbunu belirleyen olaylardan birisi olmuştur. Çoğunlukla, Neoklasik döneme ait  eserlerden  mayalar ve türkülere değin uzanan geniş bir kartelada sanatını icra eden Senar, Şevki Bey’in  ve Hacı Arif Bey’in  eserlerini ve Yesarî Asım Arsoy’un şarkılarını kendi özgün üslûbu ile ve derin hissiyatı ile seslendirmiştir.

Senar kendi kariyerindeki  yükseliş dönemini seçkin bestekârları olan Selahattin Pınar, Sadettin Kaynak, ve Şerif İçli’ye ait olan eserleri  Safiye Ayla ile  birlikte ilk kez icra etmiştir

Sanatçının üslûbu daha ziyade Şerif İçli ve Selahattin Pınar’ın  eserleri ile  örtüşüyor  olduğu kaydedilmelidir. Senar, Erol Sayan ,Yusuf Nalkesen  ve Avni Anıl  gibi Türk Sanat Müziği’nin son zaman  bestekârlarının kaleminden çıkan  eserleri de çoğunlukla okumuştur.

Senar’ın Rumeli Türküleri’ne ilişkin başarısını da  ayrıca  bir değerlendirmek gerekir. Rumeli Türküleri ruhuna yakışan ve birbiri ile  çatışma yaşamasına rağmen bu türkülerde bütünsel yapıyı karakterize etmiş coşkulu nağmeler ve hüzünle yoğrulmuş fikir örgüsünü  ustalık ile yansıtmıştır. Senar’ın  maya formunu musıki ile  kaynaştırmış olması da  kayda değer bulunur.

Senar’ın müzik faaliyeti; radyo ve  gazinolarda  yaptığı çalışmaların yanında  yoğun emek ile hazırlanan plak kayıtlarından oluşmaktadır. Yurt içinde  ve yurt dışında  birçok farklı konserler vermiştir.

Sanatçılığa adım attığı ilk dönemde pekçok sanatçı içinde Sadi Işılay,  Nubar Tekyay, Hakkı DermanKadri Şençalar, , Şerif İçli, Selahattin Pınar ve Şükrü Tunar sanatçıya çoğunlukla eşlik etmiştir.

Sanatçının 1980 ve1990’lı yıllarda hazırladığı  son seçkin kayıtlarda ise sanatçıya Ercüment Batanay, Ali Erköse, Selahattin Erköse , İsmail Şençalar ve Mustafa Kandıralı eşlik etmiştir.

Ölümü
8 Şubat 2015 tarihinde zatürre sebebi ile tedavi gördüğü Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 97 yaşında vefat etti ve Zincirlikuyu Mezarlığı’ndaki aile kabristanına defnedildi.

ESERLERİ
1932 Ümitlerim Hep Kırıldı Türk Sanat Müziği Serisi Columbia Records
1979 Şarap Gibi Ömer Plak
2008 Odeon Yılları 2 Türk Sanat Müziği Serisi Odeon
2007 Atatürk’ün Sevdiği Şarkılar Coşkun Plak Sahibinin Sesi Plak
2008 İkinci Dubleden Sonra Efsane Sesler Arşiv Serisi Coşkun Plak
2006 Ne Yaptım Efsane Sesler Arşiv Serisi Coşkun Plak Sahibinin Sesi Plak
1975 Ben Seni Unutmak İçin Sevmedim Efsane Sesler Arşiv Serisi Coşkun Plak Sahibinin Sesi Plak
1977 Son Aşkımı Canlandıran Efsane Sesler Arşiv Serisi Coşkun Plak
1977 Bir Bahar Akşamı Efsane Sesler Arşiv Serisi Coşkun Plak Sahibinin Sesi Plak
1976 Gelse O Şuh Meclise Uzelli Müzik
1983 Gelse O Şuh Meclise 2 Uzelli Müzik
2006 Müzeyyen Senar Odeon Yılları Türk Sanat Müziği Serisi Odeon
1986 Bilmem ki Sefa Harika Plak
1988 Yine Bir Sızı Var İçimde Efsane Sesler Arşiv Serisi Coşkun Plak Sahibinin Sesi Plak
1998 Müzeyyen Senar ile Bir Ömre Bedel Marş Müzik Raks Müzik
1988 Ayrıldı Gönül Efsane Sesler Arşiv Serisi Coşkun Plak Sahibinin Sesi Plak
1977 Söyleyin Güneşe Efsane Sesler Arşiv Serisi Coşkun Plak Sahibinin Sesi Plak
1979 Güller Arasında Efsane Sesler Arşiv Serisi Coşkun Plak Sahibinin Sesi Plak
1970 Son Veda Emre Plak
1978 Çilingir Sofrası 1978 Atlas Plak
1989 Çilingir Sofrası 1989 Sarp Kaset
1990 Çilingir Sofrası 1990 Sarp Kaset
1990 Günay Sanat Geceleri Kalite Plak
1991 Nostalji 1991″ Tempa & Foneks
1996 “Müzeyyen Senar ve Kudsi Erguner” Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık
1989 Müzeyyen Senar’la Faslı Muhabbet Emre Plak
2001 En Son Okuduklarım Stüdyo Marşandiz
1975 Gül Yüzlülerin Şevkine Gel Coşkun Plak
1995 Akşam Oldu Hüzünlendim Ben Yine Coşkun Plak Sahibinin Sesi Plak
1992 Meşk Müzik Market
1969 Müzeyyen Senar Emre Plak
1977 Müzeyyen Senar