Şah Hatayi Hayatı Ve Eserleri

1486-1524. Erdebil’de doğdu. Asıl adı İsmail‘dir. Sarayda iyi bir eğitim aldı.

İran Safevi Devletinin başı olan 1. İsmail, daha çok Şah İsmail olarak bilinir. Azerbaycan edebiyatının en güçlü temsilcilerindendir. Anadolu Türkçesiyle yazdığı şiirleri yüzyıllar boyunca, özellikle Alevi toplulukları tarafından günümüze dek ulaştırıldı.

Çaldıran’da Osmanlı padişahı Yavuz’a yenildikten sonra tahtı oğluna bıraktıktan sonra inzivaya benzer bir yaşam sürdü ve genç yaşta öldü.

Ayrıca Anadolu’da yaşamış Hatayi mahlaslı birçok aşık bulunmaktadır. Bu aşıkların en yaygın olan ikisi baba oğul olanlardır. Baba, Şah Hatayi, oğul ise Can Hatayi mahlasıyla bilinmektedir. Ancak genelde bu aşıkların şiirlerinde önemli karışmalar olduğundan birbirinden ayırt etmek bazen olanaksızlaşmaktadır. Bu anlamda Şah Hatayi (ya da Hatayi) adına kayıtlı şiirlerin birçoğunun Anadolu’daki başka aşıklar tarafından söylenmiş olduğu kabul edilmektedir.

Şah Hatayi, Alevi-Bektaşi inancında 7 ulu ozandan biri olarak kabul edilmektedir.

Şah Hatayi Erdebil’de öldü ve orada toprağa verildi.

Şah Hatayi’nin yaşamı ve şiirlerine ilişkin hazırlanmış çok sayıda eser yayımlandı. Ayrıca Erdebil (1603), İngiltere (1613), Meraz-ı Şerif, Paris (1451), Paris (1800’lü yıllar), Tebriz (1545) ve Vatikan’da (1700’lü yıllar) Farsça ve Türkçe olarak değişik zamanlarda yazılmış divanlar bulunmaktadır.

KAYNAK: ozanlar.biz