Tüm Haberler

Türkü Nedir? Özellikleri, Çeşitleri, Örnekleri

Türkü Nedir? Özellikleri, Çeşitleri, Örnekleri

Anadolu coğrafyasında hangi kapıyı çalarsanız çalın, evin bir köşesinde hep türkü sesi duyarsınız. Çünkü Türk’ün olduğu her yerde türkü de vardır. Esas anlamı “Türk’e ait” olan Türk-i sözcüğünden türeyen türkü, genelde hece ölçüsü ile yazılan ve nakarat bulunduran nazım biçimidir. Bu nazım biçimi, özellikle Anadolu’nun iç kesimlerinde büyük bir aşk ile yakılmaktadır. Ancak türkü, sanıldığından çok daha fazlasıdır. Gelin, “Türkü nedir?”, “Türkünün Özellikleri nelerdir?” ve “Türkünün çeşitleri nelerdir?” bir göz atalım.

Türkü Nedir? Özellikleri Nelerdir?
Günümüzde türkünün net tanımı konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Bu nedenle türküyü net çizgilerle ayırmak biraz zordur. Ancak genel olarak türkünün özellikleri şöyle sıralanabilir:

• Türküler genel olarak 7’li, 8’li veya 11’li hece ölçüsü ile yazılır. Ancak aruz vezni ile yazılan türküler de bulunmaktadır.
• Türküler genel olarak dörder dizelik bentler halinde yazılmaktadır. İlk dörtlüğün 2 ve 4. dizeleri nakarat (kavuştak) olarak bilinir. Sonraki dörtlüklerin ise sadece 4.üncü (son) dizesi tekrar etmektedir.
• Koşma tarzını andıran türküler de bulunmaktadır. Bu türküler genelde destansı bir konuyu işler.
• Türkü sözleri genelde anonimdir ve yöreden yöreye farklı şekillerde söylenebilir. Yazarı bilinen türkü örnekleri de oldukça fazladır.
• Ezgilerine, konularına ve yapılarına göre türkülerde ayrım yapılabilir. Bu durum, türkünün geniş konuları ele aldığını ve pek çok duyguyu yansıtabildiğini göstermektedir.

Görüldüğü üzere “Türkü nedir?” sorusuna verilebilecek en iyi cevap, yine türkünün özellikleri olacaktır.

Türkü Çeşitleri Nelerdir? Örnekleriyle Türkü Çeşitleri
Elbette türkünün pek çok çeşidi vardır. İlk olarak ezgilerine göre türkü çeşitleri nelerdir bir göz atalım.

1. Kırık Hava Türküleri: Belirli bir ritim ve usul kalıbı barındıran ezgilerdir. Sözlü veya sözsüz olabilmektedir. En yaygın örnekleri ise; zeybek, horon, ağırlama, karşılama, zil havası, oyun havası ve horondur.
2. Uzun Hava Türküleri: Serbest bir ritmi olmayan ezgilerdir. Yörelere göre değişik usullere sahip olabilir. En yaygın örnekleri ise; bozlak, gurbet havası, yas havası, barak, hoyrat ve yol havasıdır. Neşet Ertaş, uzun hava türküleri söz konusu olduğunda akla gelen ilk isimlerdendir. Mapushanelere Güneş Doğmuyor isimli türküsü, dinlenmesi gereken uzun havalardan birisidir.

Türküler ayrıca konularına göre ayrılmaktadır. Örneğin aşk türküsü örnekleri denince akla şunlar gelir;

• Bir Gönüle Aşk Girince
• Gönül Dağı
• Candan İleri
• Yare Selam Söyleyin

Yas ve ayrılık konularını işleyen türkü örnekleri ise şöyle sıralanabilir:

• Sunam
• Mağusa Limanı
• Bir Ayrılık Bir Yoksuzluk Bir Ölüm
• Elif Dedim
• Sen Gelmez Oldun

Kahramanlık konularını işleyen türkü örnekleri ise şöyle sıralanabilir:

• Benden Selam Olsun Bolu Beyine
• Çanakkale İçinde
• Aydın İçinde Kapalı Çarşı
• Bozdoğan Türküsü

Bunun dışında daha pek çok türkü çeşidi bulunur. Örneğin;

• Gurbet türküleri,
• İş türküleri,
• Askerlik türküleri,
• Hiciv türküleri ve
• Eğlence türküleri (oyun havaları) gibi çeşitler bulunmaktadır.

Sonuç olarak “Türkü nedir?” diye sorulduğunda şu özet cevabı verebiliriz:

Türkü, Türk’ün sözüdür. Türk’ün duygularını dışarı yansıtma ve kendini ifade etme şeklidir. Bu nedenle Türklerin olduğu coğrafyalarda bu ezgiler hiç dinmez!

Yorumlar Yorumları (235235 Adet)

Ahmet Adıgüzel
27 Nisan 2021 - 15.30
22 1213 14314
Reference site about Lorem Ipsum, giving information on its origins, as well as a random Lipsum generator.Reference site about Lorem Ipsum, giving information on its origins, as well as a random Lipsum generator.Reference site about Lorem Ipsum, giving information on its origins, as well as a random Lipsum generator.

Yorumlar

  1. hakan Dedi ki:

    guzel makale olmuş

Bir Cevap Yazın

Reklamlarla Destek Ol!